Huis van Waalwijk

De stichting Huis van Waalwijk biedt in het cultuurhistorisch Huis van Waalwijk plaats aan een breed scala van mogelijkheden. Het is daarom een Huis met vele namen, zoals:

foto: Piet Pulles

foto: Piet Pulles

Huis van expositie

  • Beeldende Kunst
  • Stad- en streekhistorie
  • Muziek en literatuur
  • Natuurkundige rijkdommen
  • Industriële ontwikkeling
  • Verenigingsleven
  • Oorlog en Vrede
  • Actuele zaken, enz.

In zowel het stadsarchief van Waalwijk als in verenigingsbescheiden is een grote rijkdom aan materiaal voorhanden. Dit alles kan zonder aparte investeringen in het Huis van Waalwijk ontsloten en gepresenteerd worden.

foto: Piet Pulles

foto: Piet Pulles

Huis van educatie

  • Exposities met grote educatieve waarde voor reguliere onderwijs, voor zowel leerlingen van de basisscholen als de middelbare/hogere onderwijsinstellingen.

Huis van Democratie

  • Exposities, kennismakingstrajecten voor schooljeugd over en naar actuele verkiezingen
  • Van gemeenteraad tot Europees parlement.

Huis van Sinterklaas

  • Elk jaar in november nemen Sinterklaas en zijn Pieten enkele dagen hun intrek in het Huis …

Huis van samenwerking

  • Het Huis van Waalwijk is vooral ook een huis van samenwerking. De stichting heeft inmiddels ervaren in geheel Waalwijk op een breed draagvlak te mogen rekenen. Zowel van de zijde van het gemeentebestuur van Waalwijk als van de plaatselijke bevolking en het bedrijfsleven wordt daadwerkelijke steun ondervonden.

Vrijwilligers vormen in alles de onmisbare hoeksteen. Waalwijk, Sprang-Capelle en Waspik herbergen een schat aan cultuurhistorische verenigingen, gilden en amateur-kunstgenootschappen met evenzovele ter zake kundige medewerkers. Hun inbreng en participatie zijn van het grootste belang om ieder expositie tot een geslaagde happening te maken.

Huis van beeldende kunst

foto: Piet Pulles

foto: Piet Pulles

Schijnwerpers op architect Alexander Kropholler en zijn inspirerend werk.
De toenemende bouw van retrowijken in diverse gemeenten toont overduidelijk aan dat ook de hedendaagse architectuur grote waarde hecht aan de traditionele bouwstijl zoals die van Alexander Kropholler.

Begin van wisselende exposities van beeldende kunstenaars met als uitgangspunt het boek: ‘Waalwijk: uit de kunst!’ van de auteur Toon Gouda.

Dit boek, dat in 2011 is verschenen, heeft laten zien hoeveel kunstenaars van formaat Waalwijk in de loop van zijn geschiedenis heeft voorgebracht. Maar ook heeft ‘Waalwijk: uit de kunst!’ aangetoond hoe weinig deze kunstenaars en hun werk (thans nog) bekendheid genieten. Vanuit deze constatering heeft de auteur het idee geopperd om het monumentale en unieke mooie gebouw van Kropholler als een permanent en inspirerend podium voor Waalwijks kunstzinnige verleden en heden te (her)bestemmen. Het idee vond vanaf het begin een enthousiast hart bij de oud-burgemeester van Waalwijk: Rob van Schaik, en bij de directeur van Waalwijks Kunstencentrum: Francesco van Mierlo. Allengs kreeg het plan meer en meer vorm en groeide het naar de oprichting van de stichting Huis van Waalwijk, dat nu de volgende bestuursleden kent:
Drs Theo Vugts, voorzitter
Drs Francesco van Mierlo, secretaris
Mr Nico Meewis , penningmeester
Toon Gouda, bestuurslid

Het vermogen van de stichting Huis van Waalwijk wordt gevormd door:
Bijdragen van particulieren en ondernemingen
Subsidies, donaties
Schenkingen, erfstellingen en legaten
Alle andere verkrijgbare baten.

Voor info over verdere bijzonderheden hieromtrent graag contact opnemen met secretariaat
Stichting Huis van Waalwijk, p/a Kunstencentrum Waalwijk 0416-561616 of f.vanmierlo@kunstencentrumwaalwijk.nl

Huis van Waalwijk: een monumentaal museum!

Burgemeester Moonen leest de oorkonde voor tijdens de eerste steenlegging op 25 augustus 1931

Burgemeester Moonen leest de oorkonde voor tijdens de eerste steenlegging op 25 augustus 1931

Gedurende de crisisjaren 1931-1932 verrijst in Waalwijk een Raadhuis van allure. Een van Nederlands belangrijkste architecten uit de vorige eeuw, Alexander Jacobus Kropholler, creëerde in Waalwijk niet alleen een bijzonder mooi gebouw maar gaf het de unieke factor mee door ook het interieur gedetailleerd te bepalen. Zijn ontwerp omvatte bovendien alle gebouwen rondom het Raadhuisplein alsmede de romantisch aandoende binnentuin, links van het stadhuis.

Architect Kropholler (Amsterdam 1881-Wassenaar 1973) was autodidact. In zijn ontwikkeling zijn invloeden te vinden van de Franse architect E.E. Violet-le-Duc en diens volgeling , dr. P.J.H. Cuijpers. Maar ook is de stijl van architect H.P. Berlage zichtbaar: eerlijk baksteengebruik, nadrukkelijke toepassing van natuursteen en duidelijke constructie. Verder kenmerkt het zich door de ideeën van de Delftse hoogleraar M.j. Grandpré Molière. Diens visie luidde: dat er aan de architectuur een ideologische wil ten grondslag moet liggen, en dat architectuur als een expressie van het leven opgevat moet kunnen worden. Kropholler besteedde derhalve veel aandacht aan de relatie van het bouwwerk en zijn omgeving. Het (raad)Huis van Waalwijk vormt dan ook één architectonisch geheel met alle andere aangrenzende bouwwerken.

architect Alexander Kropholler in zijn werkkamer

architect Alexander Kropholler in zijn werkkamer

Het Huis van Waalwijk van binnen en van buiten

Monumentaal en museaal mooi. Grote, handgevormde warmrode gevelstenen in lichtgrijze voegen gebed geven het gebouw een vriendelijk karakter. Het steile dak (afmetingen v/h gebouw zijn overigens: lengte 24 m, breedte 18 m en hoogte 35 m) is gedekt met Noorse leien, die de sprookjesachtige naam dragen: Gud brandsdalens skifer brud’. De trapgevel imponeert mede door het stijlvolle wapen van Waalwijk (3,5,x3,5 m), en door de loggia met daarboven de klok op een tegeltableau. Een zandstenen koe en een os, symbolen van de van oudsher gewinbrengende lederindustrie en veeteelt, bewaken de granieten trappen van het bordes naar de hoofdingang. Twee leeuwen met de wapens van Nederland en onze provincie, een gevelnaald en drie zware, meniekleurige ankers completeren het geheel. De ramen zijn bezet met neu-antiekglas, waar alleen van binnen uit doorheen gekeken kan worden. Alle deuren zijn van Java-teakhout en afgewerkt met handgesmede gehengen, deurkrukken en voetplaten. Ijzeren spijlen en hekwerken, bronzen deurbeslag , gemetselde, afgeschuinde negkanten bewijzen in detail Krophollers uitzonderlijk vakmanschap.

foto: Piet Pulles

foto: Piet Pulles

Zijn harmonische bouwstijl is ook binnen in het raadhuis te vinden. De wanden van de hal, het trappenhuis en aansluitende kamers en gangen zijn in verschillende, kleurrijke steensoorten uitgevoerd. Alles gecombineerd met bijpassende glazuren lambrizering. Zandstenen kolommen, gemetselde bogen met aanzetstukken en het getourde gewelf maken het interieur levendig en sierlijk. Het geheel is verder rijk aan exclusieve houtsoorten verwerkt in zoldering, deuren, meubilair etc.
Overal bevinden zich doelgerichte, tevens zeer kunstzinnige details. Verschillende klokken attenderen erop ‘bij de tijd te blijven.’ In hal, gangen en kamers zijn drie koninklijke generaties te bewonderen alsmede een groot aantal allerhande kunstvoorwerpen van beroemde beeldende kunstenaars zoals:

  • Lambertus Zijl: maakte naam door de Beurs van Berlage-Amsterdam van buiten van beelden te voorzien. Voor het Waalwijks stadhuis vervaardigde hij een zandsteen reliëf van koningin Wilhelmina; de zandstenen koe en de os en alle vogel- en dierenfiguren;
  • Cephas Stauthamer: maakte mozaïek met de naam ‘Handel’, verwijzend naar de inpandige Kamer van Koophandel;
  • Felix Timmermans: Vlaams schrijver en tekenaar: ontwierp tegeltableau ’St. Crispinus en St. Crispinianus’, patroonheiligen van de schoenmakers en leerlooiers;
  • Margaret Kropholler: zuster van de architect Kropholler: haar glas-in-loodramen in buitengevels, onder meer versierd met de twaalf dierenriemtekens en afbeeldingen van de planeten Venus en Mars, zorgen voor een oogstrelende lichtinval;
  • Veerle DupontVlaamse kunstenares: wandtapijt in trouwzaal;
  • Eduard Baron Speyart van Woerden: bronzen plaquette in houten lijst van koningin Beatrix; en last but not least:
  • Theo van Delft, Waalwijks beeldend kunstenaar: van zijn hand zijn: de in brons gegoten buste van koningin Juliana; het uit zandsteen vervaardigd standbeeld van Hertog Jan II van Brabant; een zandsteen reliëf van het oude raadhuis (in 1824 door brand verwoest); muurschildering in de trouwzaal naar Bijbelse motieven. Hij schilderde Adam en Eva in het paradijs maar zorgde tevens voor Waalwijkse herkenningspunten, zoals de oude kerktoren van Baardwijk. Omdat de wand als wand herkenbaar moest blijven, paste Theo van Delft geen perspectief toe. Inspirerende Bijbelteksten onderschrijven het geheel. Ook van zijn hand is het in de trouwzaal aanwezige, prachtig geschilderde portret van oud-Burgemeester E.J.C. Moonen.

Door het gehele gebouw vervolmaken wijsgerige en op geloofsgronden gebaseerde spreuken de unieke ambiance. Ook de humor ontbreekt daarbij niet. Nabij het voormalig kantoor van de ontvanger vinden we namelijk het gezegde: ‘Draagt elkanders lasten’. In de raadszaal verwijzen de wapens van Baardwijk, Besoyen en Waalwijk naar hun afzonderlijke status voor de samenvoeging in 1924.

Tot slot

Gedenksteen achterzijde Raadhuis die herinnert aan de fusillade van burgemeester Moonen en de broers Hoffmans

Gedenksteen achterzijde Raadhuis die herinnert aan de fusillade van burgemeester Moonen en de broers Hoffmans op 6 september 1944

Aan de achterzijde van het gebouw verhaalt een gedenksteen de dramatische gebeurtenis die op 6 september 1944 daar plaatsvond.
Burgemeester E.J.C. Moonen oud 68 jaar, Vincent Hoffmans 25 jaar en zijn broer Joop Hoffmans 16 jaar stonden hier voor het vuurpeloton van de Duitse bezetters. Vincent Hoffmans overleefde op wonderbaarlijke wijze de executie.

Facts and findings

30 Januari 1931; Gemeenteraad van Waalwijk keurt het ontwerp en bouw van een nieuw stadhuis goed.
15 Maart 1931: aannemer J. de Bont uit Nieuwkuijk start de bouw van het Kropholler stadhuis voor de somma van 203.260 gulden. Opzichter: H. de Hoop uit Waalwijk.
19 Juli 1931: mej. W. Moonen, dochter van burgemeester Moonen, legt eerste steen;
25 Augustus 1931: burgemeester E.J.C Moonen (1876-1944) metselt een oorkonde in een gedenksteen die in de hal van het stadhuis wordt geplaatst.
22 Oktober 1932: officiële opening van het stadhuis door de commissaris der Koningin in Noord- Brabant, mr A.B.M.G. van Rijckevorsel.
10 juni 2010: opening nieuwe stadhuis van Waalwijk door burgemeester drs. A.M.P. Kleijngeld